Vijf eeuwen migratie

In de jaren ‘50 hadden Spanjaarden twee redenen om massaal te emigreren, op legale of illegale wijze. Ten eerste vertrokken veel Spanjaarden, op legale of illegale wijze, door de rechtse dictatuur van Franco. Franco’s dictatorschap duurde van 1939 tot 1975. Een tweede reden was de armoede die in Spanje heerste. En dan vooral op het platteland. Deze armoede hing nauw samen met de politieke situatie.

In Spanje had Franco met zijn fascistische Falange-beweging zich stevig gevestigd. Hij werd actief gesteund door de Rooms-katholieke kerk. In de context van van de Koude Oorlog streed Spanje ook tegen het communisme. Er werden vier belangrijke Amerikaanse militaire bases in Spanje gevestigd. In feite was deze dictatuur hiermee een soort lid van de NATO. Op het einde van zijn regime probeerde Franco zijn steeds minder populaire  bewind te redden. Onder meer door prins Juan-Carlos als zijn opvolger aan te wijzen. Dat kon omdat de monarchie nooit officieel was afgeschaft. De prins kreeg inderdaad de macht na de dood van de dictator in 1975, maar het pakte anders uit dan voorzien. Spanje werd namelijk snel een democratie in de vorm van een constitutionele monarchie. Tien jaar later sloot het land zich aan bij de EEG.

De Oliecrisis van 1973 had een dubbel effect op de Spanjaarden in Nederland. Om hun rechten in Nederland niet te verliezen, lieten velen hun gezinnen overkomen. Maar met de democratisering en economische ontwikkeling van Spanje besloot later toch ook een aanzienlijk aantal te remigreren. In 1995 was van de in de periode 1964-1973 geregistreerde Spaanse gastarbeiders al 85% teruggekeerd. Na 1980 stabiliseerde het aantal Spanjaarden zich in Nederland. Als EU-burgers hebben zij en hun nakomelingen alle vrijheid zich hier of daar te vestigen. Wel groeide daarna nog het aantal Spaanstaligen in Nederland door de komst van vluchtelingen uit Latijns-Amerika.