De Kroatische gemeenschap in Nederland viert dit jaar feest: het is 50 jaar geleden dat de eerste Kroaten zich in Nederland vestigden. In de recente geschiedenis kent Nederland twee migratiegolven vanuit Kroatië. De eerste was in de jaren ‘60 en ‘70, toen Joegoslavië het eerste Oost-Europese communistische land werd dat zijn inwoners de vrijheid gaf om zich ook buiten de landsgrenzen te begeven om geld te verdienen voor de naoorlogse opbouw van het land. Nederland, dat toen eveneens in de wederopbouw verkeerde en behoefte had aan arbeidskrachten, maakte daar dankbaar gebruik van. Het zocht vooral gastarbeiders die werkzaam konden zijn in de scheepsbouw, de metaal- en staalindustrie. Dit waren veelal vakmensen afkomstig uit de deelrepubliek Kroatië dat een lange traditie heeft op het gebied van scheepsbouw.
Weg van het communisme
Vele van deze gastarbeiders voelden zich onderdrukt door het communistische systeem van Joegoslavië. In het Joegoslavië van Tito was maar weinig ruimte voor hun eigen etnische en culturele identiteit. Dat gold ook voor hun religieuze identiteit. De Kroaten zijn grotendeels rooms-katholiek en de kerk speelde een belangrijke rol in het dagelijkse leven. Maar onder Tito was er weinig sympathie voor geloof. Het is dan ook niet vreemd dat veel Kroatische immigranten de vrijheden die Tito hun bood gebruikten om voor altijd in het buitenland te blijven.
Hoewel ze ook in Nederland te boek stonden als ‘Joegoslaven’, hadden ze hier wel een plek waar ze openlijk konden uitkomen voor hun Kroatische etniciteit en cultuur: in het kielzog van de immigranten kwam in 1971 de Kroatische Katholieke Missie naar Rotterdam. Zij vervulde niet enkel de rol van religieus ontmoetingscentrum, maar was ook de sociale en culturele spil voor het ontplooien activiteiten voor de Kroatische gemeenschap in Nederland. Denk hierbij aan onderwijs in de Kroatische taal, les in cultuur voor kinderen, aandacht voor folklore, bruiloften, feesten en sportieve activiteiten Deze rol vervult zij overigens nu nog steeds.
Lees verder op de website van Wereldjournalisten of ga naar www.vijftigjaarkroaten.nl
MondriaanstichtingVSB-fondsSNS ReaalPrins Bernard CultuurfondsOC&WVROM